FTX Token (FTT) là gì?

Cryptocurrencies
FTX Token (FTT) là gì?

FTX là gì?

FTX từng là một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa tập trung lớn nhất trước khi sụp đổ. Ở đỉnh cao năm 2021, FTX xử lý khoảng 10% trong tổng $3.4 nghìn tỷ giá trị danh nghĩa của thị trường phái sinh crypto khi đó, và công ty đạt mức định giá $32 tỷ, thậm chí được so sánh là “đắt giá hơn” Nippon Steel vào thời điểm ấy.

FTT là token gốc của FTX và từng đóng vai trò là tài sản tiện ích cốt lõi trong hệ sinh thái của sàn.

FTX nổi lên nhanh chóng nhờ tung ra các sản phẩm phái sinh sáng tạo, quyền chọn và tài sản token hóa mô phỏng cách vận hành của thị trường tài chính truyền thống. Tuy nhiên, đến tháng 11/2022, FTX rơi vào khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng và buộc phải nộp đơn phá sản vào ngày 11/11/2022.

Đến tháng 4/2023, giá FTT tăng gấp đôi sau khi luật sư của FTX tiết lộ trước tòa về khả năng sàn có thể mở lại và đổi thương hiệu trong tương lai. Sau đó, tháng 9/2023, FTT tăng thêm khoảng 8% khi Binance thông báo hỗ trợ cặp giao dịch FTT/USDT. Tương lai của “FTX 2.0” vẫn chưa rõ ràng.

Các tính năng chính của FTX

Dưới đây là một số tính năng từng được xem là điểm khác biệt của FTX.

Cơ chế hạn chế clawback

Cơ chế clawback prevention nhằm cải thiện quản trị rủi ro và giảm tác động tiêu cực của các đợt thanh lý.

FTX có quỹ bảo hiểm được trích từ một phần phí giao dịch, dùng để bù lỗ khi vị thế bị thanh lý và phát sinh thiếu hụt giữa giá thanh lý và giá thị trường thực tế. Nếu quỹ không đủ, sàn có thể kích hoạt cơ chế clawback.

Khi clawback xảy ra, FTX có thể phân bổ một phần khoản lỗ cho các trader đang có lãi nhưng không liên quan đến vị thế bị thanh lý — còn gọi là “socialized loss”. Đồng thời, sàn đặt giới hạn mức lỗ tối đa có thể “xã hội hóa” để tránh trader bị khấu trừ quá lớn.

Thanh toán bằng stablecoin và pool tài sản thế chấp tập trung

Khác với hợp đồng tương lai truyền thống có thể thanh toán bằng tài sản cơ sở (ví dụ BTC hoặc ETH), các hợp đồng trên FTX được thanh toán bằng stablecoin như USDT hoặc USDC. Điều này có thể giúp trader giảm mức độ phơi nhiễm trực tiếp trước biến động giá của tài sản cơ sở, đồng thời phòng hộ mà không cần nắm giữ chính tài sản đó.

Ở nhiều sàn phái sinh, collateral bị phân tán qua nhiều token và nhiều ví margin, khiến trader khó tái cân bằng và dễ rơi vào rủi ro thanh lý. FTX sử dụng pool thế chấp tập trung, nơi trader nạp collateral vào một pool chung do sàn quản lý. Cấu trúc này hỗ trợ cross-margin, cho phép dùng cùng một nguồn collateral để bảo chứng nhiều vị thế ở nhiều hợp đồng khác nhau.

Ngoài việc tăng hiệu quả sử dụng vốn và thanh khoản tổng thể, mô hình này cũng hỗ trợ sàn quản trị rủi ro tốt hơn và giảm khả năng xảy ra “chuỗi thanh lý” gây bất ổn thị trường.

Leverage Tokens

Thông thường, muốn giao dịch có đòn bẩy, trader cần giao dịch margin. Leverage tokens của FTX cho phép trader mở vị thế long/short có đòn bẩy mà không cần thao tác margin trực tiếp. Ví dụ, nếu muốn có mức phơi nhiễm 5x long ETH, trader có thể mua token ETH 5x Long.

Các token đòn bẩy này dựa trên chuẩn ERC-20, từng được niêm yết trên các sàn spot và có thể được trader tiếp cận như một sản phẩm giao dịch thông thường.

Tokenomics của FTT

FTT từng đạt ATH $85.02 vào ngày 09/09/2021, được thúc đẩy bởi các thông báo lớn và quan hệ đối tác giúp FTX tăng độ phủ truyền thông, bao gồm thương vụ FTX US mua lại LedgerX và việc FTX trở thành nhà tài trợ “sàn crypto chính thức” cho Major League Baseball (MLB) tại Mỹ.

Sau đỉnh, giá FTT giảm hơn 90% (tính đến 09/2023) do bê bối gian lận kế toán và sự sụp đổ của FTX.

FTT có tổng cung tối đa 328,895,104 token; đến 09/2023, toàn bộ lượng token này đã được phát hành và lưu hành.

FTT áp dụng mô hình giảm phát: một phần phí giao dịch thu bằng FTT sẽ bị đốt, khiến tổng cung giảm dần theo thời gian. Theo cơ chế “buy and burn”, FTX từng công bố đã loại bỏ vĩnh viễn hơn 20 triệu FTT, tạo yếu tố khan hiếm có thể tác động đến diễn biến giá trong một số bối cảnh thị trường.

Các trường hợp sử dụng của FTT

FTT là token chuẩn ERC-20, ban đầu được thiết kế như phần thưởng giao dịch và sau đó mở rộng tiện ích, bao gồm nhưng không giới hạn ở:

  • Giảm phí giao dịch: nắm giữ càng nhiều FTT, mức giảm theo bậc càng cao.

  • Collateral cho vị thế futures: dùng FTT làm tài sản thế chấp để mở vị thế lớn hơn.

  • Staking rewards: stake FTT để nhận thưởng (trả bằng FTT), tùy theo lượng và thời gian stake.

  • Quyền truy cập tính năng độc quyền: ví dụ tham gia sớm các IEO cho một số dự án NFT và token.

Ai đã sáng lập FTX?

FTX được thành lập năm 2017 bởi Sam Bankman-Fried và Gary Wang. Sam tốt nghiệp MIT ngành vật lý và từng làm việc tại công ty trading danh tiếng Jane Street Capital, trước khi thành lập Alameda Research và FTX. Trước khi sụp đổ, Alameda Research và FTX từng là những cái tên có ảnh hưởng lớn trong mảng crypto trading, quản lý hơn $1 tỷ tài sản số và đạt khối lượng giao dịch phái sinh trung bình khoảng $11.5 tỷ/ngày.

Trái với Sam, Gary Wang ít xuất hiện trước công chúng và có rất ít thông tin công khai. Wang gặp Sam ở trại toán thời trung học, cũng học MIT (toán và khoa học máy tính), sau đó làm việc tại Google trước khi đồng sáng lập FTX.

Ở tuổi 28, Wang từng được ước tính có tài sản ròng $5.9 tỷ và đứng đầu danh sách Forbes 2022 về tỷ phú dưới 30 tuổi. Phần lớn tài sản gắn liền với cổ phần tại FTX và lượng FTT nắm giữ.

FTX đã huy động tổng cộng $1.8 tỷ vốn đầu tư; các nhà đầu tư bao gồm Sequoia Capital, SoftBank, Paul Tudor Jones và Temasek.

Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên tài chính. Flipster không đưa ra khuyến nghị hay bảo đảm đối với bất kỳ tài sản số, sản phẩm hoặc dịch vụ nào. Giao dịch tài sản số và phái sinh có rủi ro cao do biến động giá và có thể không phù hợp với mọi nhà đầu tư. Vui lòng tham khảo Điều khoản.